รู้รอบเรื่องสมองและการจำ

                สมองของคนเรามีพื้นที่เก็บข้อมูลที่ไร้ขีดจำกัด  เพราะมีเซลล์ประสาทอยู่ถึง 100 พันล้านเซลล์  ยังไม่นับถึงการเชื่อมต่อระหว่างกันเป็นเส้นใยประสาท  โดยเซลล์ประสาทแตะละเซลล์สามารถรับข้อมูลได้ถึง 5 แสนข้อมูลต่อนาที  อีกทั้งยังมีพื้นที่สำหรับบรรจุความจำได้เท่ากับพื้นที่ของหนังสือสารานุกรมเล่มหนาๆถึงหมื่นล้านเล่มเลยทีเดียว  ยิ่งลับสมองบ่อยๆ  ใยประสาทก็จะแข็งแรงมากขึ้น  ทำให้เรียนรู้และจดจำได้งายขึ้น

                ฉะนั้น  เราจึงมีที่ว่างเหลือเฟือสำหรับเก็บความจำดีๆที่มีประโยชน์  และถ้ายิ่งหมั่นฝึกฝนพัฒนาสมองและเทคนิคต่างๆประกอบไปด้วยแล้ว  ความจำดีๆจะหนีไปไหนพ้น  แต่ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับอวัยวะสำคัญต่อการจดจำของเรา  ก็คือ  สมอง  เสียก่อนดีกว่า  

สมองนับเป็นอวัยวะที่ซับซ้อนที่สุดในร่างกายและในโลกเท่าที่ธรรมชาติสรรค์สร้างขึ้นมา  มีความสำคัญที่สุดต่อการจดจำของคนเรา  สมองทำงานทั้งกลางวันและกลางคืน  สัปดาห์แล้วสัปดาห์เล่า  ปีแล้วปีเล่า  เพื่อจัดเก็บข้อมูลต่างๆที่ผ่านเข้ามาในชีวิต  มาเก็บไว้ยังหน่วยความจำตลอดอายุขัยของเรา

                สมองของคนเรามีพื้นที่เก็บข้อมูลที่ไร้ขีดจำกัด  เพราะมีเซลล์ประสาทอยู่ถึง 100 พันล้านเซลล์  ยังไม่นับถึงการเชื่อมต่อระหว่างกันเป็นเส้นใยประสาท  โดยเซลล์ประสาทแตะละเซลล์สามารถรับข้อมูลได้ถึง 5 แสนข้อมูลต่อนาที  อีกทั้งยังมีพื้นที่สำหรับบรรจุความจำได้เท่ากับพื้นที่ของหนังสือสารานุกรมเล่มหนาๆถึงหมื่นล้านเล่มเลยทีเดียว  ยิ่งลับสมองบ่อยๆ  ใยประสาทก็จะแข็งแรงมากขึ้น  ทำให้เรียนรู้และจดจำได้งายขึ้น

                ฉะนั้น  เราจึงมีที่ว่างเหลือเฟือสำหรับเก็บความจำดีๆที่มีประโยชน์  และถ้ายิ่งหมั่นฝึกฝนพัฒนาสมองและเทคนิคต่างๆประกอบไปด้วยแล้ว  ความจำดีๆจะหนีไปไหนพ้น  แต่ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับอวัยวะสำคัญต่อการจดจำของเรา  ก็คือ  สมอง  เสียก่อนดีกว่า  

บรรดาสัตว์ 5 ชนิดนี้ต่างก็คุยโวว่าสมองตัวเองใหญ่ที่สุด  เรามาลองเรียงลำดับให้ดีกว่าว่าสัตว์ชนิดใดกันแน่ที่มีขนาดสมองใหญ่ที่สุดในโลก 5 อันดับแรก  เมื่อเทียบสัดส่วนกับน้ำหนักตัวโดยรวม  แล้วมาดูกันว่าจะตอบถูกกี่ข้อ

รู้ๆกันอยู่ว่าปลาวาฬเป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก  ฉะนั้นสมอง “ วาฬหัวทุย ” ก็ต้องใหญ่ที่สุดอยู่แล้ว  อย่าเถียงๆ

            

              
             สมองของ “ วอลรัส ” ขาใหญ่ประจำขั้วโลกเหนือต่างหาก  แค่น้ำหนักตัวก็หนักเป็นตันๆแล้ว  ไม่ต้องพูดถึงขนาดสมอง  ใหญ่กว่าแน่นอน

            

          
   
              สมอง “ มนุษย์ ” ใหญ่ที่สุดแน่นอน…ก็ฉลาดขนาดนี้  ไอคิว  อีคิวนำโด่งตากหาก

 

“ ช้าง ” อยู่แล้ว…  สัตว์บกที่ใหญ่ที่สุดในโลกเชียงนะ  สมองก็ต้องใหญ่ที่สุดเป็นธรรมดา  แถมทำอะไรได้สารพัด  เตะบอล  วาดรูป  ลากซุง  แสดงละคร  และอีกมากมายบรรยายไม่หมด

            

           “ กอริลลาภูเขา ” ต่างหาก  อยู่บนที่สูงกว่าใคร  ก็ได้สูดอากาศเอาออกซิเจนเข้าสมองมากกว่าใคร  สมองต้องใหญ่กว่าที่สุดแน่นอน

เฉลย

อันดับ 1 วาฬหัวทุย

          ถือเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีขนาดสมองใหญ่ที่สุด  แบบในเรื่องโมบี้  ดิ๊ก  มันมีสมองน้ำหนักประมาณ 17.5 กิโลกรัม  พอๆกับน้ำหนักตัวเด็ก 1 คนเลยทีเดียว

อันดับ 2 มนุษย์

          มีน้ำหนักประมาณ 11-14 กิโลกรัม  คิดเป็น 2 % ของน้ำหนักตัวทั้งหมด  น้ำหนักสมองของผู้ชายจะหนักกว่าผู้หญิงเล็กน้อยประมาณ 0.3 กิโลกรัม

อันดับ 3 ช้าง

            มีน้ำหนักสมองประมาณ 4.78 กิโลกรัม  คิดเป็น 0.1 % ของน้ำหนักตัวทั้งหมด  และยังฉลาดสุดๆ  เพราะมีอีคิวสูงเท่ากับ 1.88 เทียบกับมนุษย์โดยเฉลี่ย คือ 7.69  ขณะที่สุกรมีเพียง 0.27  เห็นได้จากความสามารถที่หลากหลายของช้างในการแสดงโชว์ต่างๆ

อันดัน 4 กอริลลาภูเขา

          มีน้ำหนักสมองประมาณ 430 กิโลกรัม  ถือว่าใหญ่กว่าลิงชิมแปนซี  ที่เป็นสัตว์ฉลาดที่สุดในโลก  เมื่อเทียบกับขนาดตัว

อันดับ 5 วอลรัส

          มีขนาดสมองหนัก 1.1 กิโลกรัม  อยู่เกือบบนสุดของห่วงโซ่อาหาร  เพราะไม่ถูกสัตว์อื่นล่าเป็นอาหาร  นอกจากมนุษย์ที่ล่าเพื่อเอางา

ที่มาวีดีโอ : https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=c6vtGaLg46I

รู้จักสมองของเรา

          ระบบของมนุษย์เราจัดเป็นระบบสมองขั้นสูงที่เรียกว่า “ ลิมบิกเบรน ”  เป็นระบบสมองที่สลับซับซ้อน  ที่ทำให้มนุษย์มีความสามารถที่โดดเด่นที่สุด คือ สามารถปรับตัวเข้ากับสภาวะแวดล้อมได้ดี  ฉลาด  และเรียนรู้ได้รวดเร็ว   สมองแบ่งได้เป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ (ตามรูปที่ 1) คือ

1.ซีรีบรัม หรือ สมองใหญ่

     เป็นศูนย์รวมกิจกรรมทางปัญญา  และเป็นส่วนที่สำคัญในกระบวนการคิด วางแผน จินตนาการ เช่น การจดจำบทเรียน ชื่อคน รวมทั้งควบคุมกิจกรรมที่ต้องใช้ทักษะ เช่น เล่นเปียโน เล่นเทนนิส เล่นเกม และน่าจะป็นส่วนที่ใช้เก็บความจำของเราด้วย

    

   สมองซีกซ้าย

     ถนัดเรื่องเวลา ตัวเลข การคิดและวิเคราะห์อย่างมีเหตุผล โดยจำแนกออกมาทีละส่วน การใช้ภาษา และการพูดในการบรรยายได้ดี หรือเรียกว่า “ สมองแห่งผู้รู้ ”

     สมองซีกขวา

     ถนัดการจินตนาการ ดนตรี ศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์ เชื่อสัญชาตญาณตนเอง การคิดและวิเคราะห์โดยมองภาพรวม การใช้ท่าทางหรือภาพในการบรรยายได้ดี เรียกได้ว่าเป็น “ สมองศิลปิน ”

2.ซีรีเบลลัมหรือสมองเล็ก

     มาจากภาษากรีกที่มีความหมายว่า “ Little Brain ” มีหน้าที่ในการควบคุมสมดุลในการทรงตัว ความสัมพันธ์ของการเคลื่อนไหวร่างกาย เช่น พิมพ์ดีดสัมผัส การผูกเชือกรองเท้า เป็นต้น และการควบคุมกระบวนการคิด รวมถึงช่วยในการเรียนรู้เรื่องที่สลับซับซ้อน เช่น คณิตศาสตร์ ดนตรี และทักษะทางสังคมที่ซับซ้อน

3.เบรนสเตมหรือก้านสมอง

     เป็นส่วนที่เชื่อมต่อไปยังไขสันหลัง ควบคุมการทำงานที่สำคัญของร่างกาย เช่น การหายใจ การเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต ถือเป็นส่วนที่สำคัญมาก

ที่มาหนังสือ : ลุงไอน์สไตน์. เพิ่มพลังความจำ  แบบอัจฉริยะ. กรุงเทพฯ : บิสคิต, 2553. 150 หน้า